Ung thư hiện nay vẫn luôn là mối quan tâm trên toàn cầu với tỉ lệ mắc và tử vong trên toàn Thế giới đều có xu hướng tăng. Theo GLOBOCAN năm 2020, Việt Nam xếp thứ 91/185 quốc gia có báo cáo về tỉ suất mắc mới và thứ 50/185 về tỉ suất tử vong trên 100.000 người. Trong chẩn đoán, điều trị và tiên lượng bệnh ung thư, giải phẫu bệnh giữ một vai trò hết sức quan trọng trong việc phát hiện bệnh lý ung thư sớm, đánh giá mức độ và tiên lượng bệnh. Việc điều trị ung thư giai đoạn sớm sẽ mang lại kết quả tốt, đỡ tốn kém kinh phí và nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.
Các khối u có thể gặp ở mọi nơi trên cơ thể con người, u thường tiến triển chậm qua các giai đoạn tiền ung thư (loạn sản), đến ung thư tại chỗ, ung thư xâm lấn, ung thư di căn. Bệnh nhân nếu phát hiện có khối u ở vị trí nông có thể sờ nắn được, nhìn thấy được, hoặc có các triệu chứng bất thường như: đau bụng tái diễn, đi cầu ra máu, nôn ra máu, tiểu ra máu, khó nuốt, nuốt nghẹn… nghi do khối u trong nội tạng nên đến Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Ngãi sớm để được các Bác sĩ chuyên khoa thăm khám, làm các cận lâm sàng cần thiết như Siêu âm, chụp XQ, CTScanner, MRI, xét nghiệm dấu ấn ung thư, đặc biệt là xét nghiệm giải phẫu bệnh (đây là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán xác định bệnh lý ung thư) và bệnh nhân được tư vấn điều trị kịp thời, kết quả điều trị tốt. Nếu đến viện quá muộn bệnh nhân ung thư đã ở vào giai đoạn tiến xa, không thể điều trị căn nguyên được nữa.
Bộ phận xét nghiệm mô bệnh học của khoa giải phẫu bệnh đã phát hiện được nhiều trường hợp bệnh ung thư, từ các mẫu bệnh phẩm sinh thiết lấy tại phòng nội soi (nội soi sinh thiết) gửi đến khoa như: ung thư dạ dày, thực quản, đại trực tràng, thanh quản, vòm mũi họng…và các mẫu bệnh phẩm u nằm trong ổ bụng, ngực, u phần mềm… gửi từ phòng mổ khoa Phẫu thuật Gây mê như: ung thư gan, đường mật, tụy và ống tiêu hóa, thận, bàng quang, ung thư da, mô mềm, hạch di căn…
Hiện nay tại khoa Giải phẫu bệnh BVĐK tỉnh Quảng Ngãi đã phát hiện được những trường hợp mắc bệnh ung thư giai đoạn sớm như: ung thư tuyến giáp, tuyến nước bọt, tinh hoàn, vú, hạch lymphô… bằng kỹ thuật chọc hút kim nhỏ (FNA) khối u, hạch để lấy mẫu bệnh phẩm xét nghiệm tế bào bệnh lý, trả kết quả sau 30 đến 45 phút. Thủ thuật này được thực hiện tại phòng khám Giải phẫu bệnh ở khoa Khám bệnh BVĐK tỉnh Quảng Ngãi, với ưu điểm ít đau đớn, có kết quả nhanh, độ chính xác cao đáng tin cậy. Ngoài ra phòng xét nghiệm tế bào của khoa còn nhận mẫu xét nghiệm dịch màng phổi, màng bụng, màng ngoài tim… để làm xét nghiệm tìm tế bào lạ (phát hiện được tế bào ung thư di căn phát tán trong mẫu dịch tiết)./.