Ngăn đề kháng kháng sinh - sứ mệnh khẩn của ngành y tế:
Kháng thuốc (Antimicrobial Resistance) được viết tắt là AMR, xảy ra khi vi khuẩn, vi-rút, nấm và ký sinh trùng không còn phản ứng với thuốc kháng khuẩn. Do tình trạng kháng thuốc, thuốc kháng sinh và các loại thuốc kháng khuẩn khác trở nên không hiệu quả và nhiễm trùng trở nên khó hoặc không thể điều trị, làm tăng nguy cơ lây lan bệnh tật, bệnh nặng, tàn tật và tử vong.
Hiện nay, kháng thuốc đang là vấn đề toàn cầu, đặc biệt nổi trội ở các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam. Thế giới mỗi năm có hàng trăm ngàn người chết do kháng thuốc và phải chi phí hàng trăm tỷ USD cho kháng thuốc. Đó là lý do tại sao WHO và các cơ quan quốc tế khác chỉ ra rằng kháng kháng sinh là một mối đe dọa nghiêm trọng, thách thức đối với điều trị trong tương lai.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp Việt Nam vào nhóm các quốc gia có tỷ lệ kháng kháng sinh cao. Hiện nay, đã xuất hiện nhiều loại vi khuẩn "đa kháng" (kháng với nhiều nhóm kháng sinh) và thậm chí là "toàn kháng" (kháng với tất cả các loại kháng sinh). Thực trạng này đặt chúng ta trước nguy cơ đối mặt với việc không còn thuốc kháng sinh hiệu quả để điều trị bệnh nhiễm trùng.
Hậu quả của việc lạm dụng thuốc kháng sinh:
- Không có kháng sinh để điều trị.
- Kháng thuốc làm bệnh nặng hơn, thậm chí gây tử vong.
- Thời gian điều trị kéo dài, chi phí điều trị tốn kém hơn.
Một số nguyên nhân có thể do nguời bệnh thiếu hiểu biết, bệnh gì cũng sử dụng kháng sinh, uống thuốc không đủ liều lượng,… Những hành động này trước mắt không gây tổn hại tới sức khỏe, nhưng về lâu về dài, chúng để lại những hậu quả vô cùng nghiêm trọng. Trong đó, người lạm thuốc thường bị kháng thuốc sau một thời gian dài.
Kháng sinh có tác dụng tiêu diệt hoặc kìm khuẩn, nhưng phải được sử dụng đúng liều và đủ thời gian mới phát huy được tác dụng này. Sử dụng kháng sinh khi không cần thiết dễ làm cho vi khuẩn nhờn thuốc, do đó làm giảm tác dụng chữa bệnh của thuốc, là hậu quả tai hại, rộng lớn và lâu dài cho toàn xã hội. Việc lạm dụng thuốc kháng sinh tạo nguy cơ lớn để chọn lọc càng nhiều biến chủng vi khuẩn kháng thuốc. Các loại vi khuẩn trong cơ thể sau khi được tiếp xúc với thuốc nhiều lần, chúng dần dần hình thành khả năng chống lại tác dụng của thuốc. Điều này đồng nghĩa với việc sử dụng thuốc không đem lại hiệu quả cao so với trước đây.
Để phòng chống thuốc kháng sinh cần tuân theo những nguyên tắc sau:
Đối với người bệnh:
- Chỉ dùng kháng sinh khi có chỉ định của bác sĩ.
- Dùng đúng liều, đúng thời gian, không tự ý ngưng thuốc khi chưa hết liệu trình.
- Không chia sẻ hoặc sử dụng kháng sinh của người khác.
- Rửa tay thường xuyên và đúng cách.
- Tiêm chủng đầy đủ để phòng ngừa bệnh tật.
- Không dùng thuốc kháng sinh thừa từ lần sử dụng trước.
Đối với cộng đồng:
- Nâng cao nhận thức của cấp chính quyền địa phương và hiểu biết của nhân viên y tế, nhân viên thú y và người dân về phòng, chống kháng thuốc.
- Cán bộ y tế thực hiện chặt chẽ quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, lựa chọn thuốc hợp lý, giám sát việc sử dụng kháng sinh - đây là những yếu tố then chốt trong chiến lược chống kháng thuốc.
- Tham gia các chiến dịch tuyên truyền phòng, chống kháng thuốc tại địa phương. Chung tay đẩy lùi tình trạng kháng thuốc kháng sinh
Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ngãi khuyến cáo người dân nâng cao ý thức trong việc sử dụng thuốc kháng sinh, tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế, không tự ý mua thuốc để điều trị. Bên cạnh đó,người dân cần hợp tác với nhân viên y tế thực hiện biện pháp phòng ngừa nhiễm khuẩn trong bệnh viện và tại nhà.
Để "bảo vệ hiện tại và đảm bảo tương lai của chúng ta", chúng ta phải ưu tiên đầu tư dài hạn và hành động chiến lược trong các lĩnh vực sức khỏe con người, động vật và môi trường. Mỗi hành động đều có giá trị, dù là nhỏ nhất.
