1. Định nghĩa hen phế quản
Hen phế quản là một bệnh lý viêm mạn tính của đường hô hấp, đặc trưng bởi tình trạng co thắt phế quản, tăng tiết dịch nhầy và phù nề niêm mạc. Những yếu tố này làm hẹp đường thở, gây khó thở, khò khè, ho và cảm giác nặng ngực. Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi và thường tái phát nhiều lần.
2. Nguyên nhân gây ra hen
Hen phế quản không có một nguyên nhân duy nhất mà thường do sự kết hợp của nhiều yếu tố:
Yếu tố di truyền: Người có tiền sử gia đình mắc hen hoặc dị ứng có nguy cơ cao hơn.
Dị nguyên môi trường: Bụi nhà, phấn hoa, lông động vật, nấm mốc.
Ô nhiễm không khí: Khói thuốc lá, khí thải công nghiệp, hóa chất.
Nhiễm trùng đường hô hấp: Đặc biệt là virus ở trẻ nhỏ.
Yếu tố kích phát: Thời tiết lạnh, gắng sức, stress, mùi mạnh (nước hoa, sơn…).
3. Phương pháp điều trị
Mục tiêu điều trị là kiểm soát triệu chứng và ngăn ngừa cơn hen cấp:
Thuốc giãn phế quản: Giúp mở rộng đường thở nhanh chóng (dùng khi lên cơn).
Thuốc chống viêm (Corticosteroid dạng hít): Điều trị nền, giảm viêm đường thở.
Thuốc kháng sinh: điều trị nhiễm trùng bội nhiễm
Theo dõi định kỳ Ngoại trú tại phòng khám chuyên khoa Nội tổng hợp.
4. Ca lâm sàng
Trường hợp 1: Bệnh nhân N. T. T. N - 69 tuổi sống tại Sơn Hạ, Quảng Ngãi nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch, khó thở tái phát, bị hen từ nhỏ và do di truyền gia đình (cha bệnh nhân), điều trị tại bệnh viện đã 3 năm nay. Hiện tại sức khỏe bệnh nhân dần ổn định, tình trạng khó thở giảm rõ rệt đang được các bác sĩ theo dõi tại khoa Nội tổng hợp
ThS.BSCKII. Đỗ Thế Truyền thăm khám cho bệnh nhân N
Trong hành trình điều trị tại khoa Nội tổng hợp Bệnh nhân N nghẹn ngào chia sẻ:” Cô cảm ơn đến các bác sĩ tại khoa Nội tổng hợp đã quan tâm, tận tình chu đáo cho bệnh tình của cô, bệnh hen này cô bị bất thường lúc mưa hoặc nắng, lên cơn bất cứ lúc nào phải chạy gấp, nếu nặng quá thì xuống nhập viện, trong quá trình chăm sóc bệnh bác sĩ Truyền dặn dò, thăm hỏi, hướng dẫn cách thở khí dung để cải thiện tình trạng hen, cô rất an tâm”
Trường hợp 2: Bệnh nhân T. T. H sinh năm 1958, sống tại xã Ba Động, tỉnh Quảng Ngãi nhập viện cấp cứu ngày 01/5/2026 trong tình trạng khó thở, khò khè, sau khi tiếp nhận tại khoa cấp cứu xử trí tiếp nhận thuốc chống viêm Corticoid, thuốc giãn phế quản, thở khí dung và thở Ôxi, bệnh nhân được chỉ định nhập viện tại Nội tổng hợp để tiếp tục điều trị . Hiện tại tình trạng bệnh nhân ổn định, hết khó thở và đang được theo dõi tại Khoa.
ThS.BSCKII. Đỗ Thế Truyền thăm khám bệnh nhân H
5. Chẩn đoán bệnh
Chẩn đoán hen phế quản dựa trên:
Triệu chứng lâm sàng: Ho, khò khè, khó thở tái phát, thường nặng hơn về đêm hoặc sáng sớm.
Đo chức năng hô hấp: Xác định mức độ tắc nghẽn đường thở và khả năng hồi phục.
Test giãn phế quản: Đánh giá đáp ứng với thuốc.
Tiền sử dị ứng hoặc gia đình: Hỗ trợ chẩn đoán.
6. Tình trạng bệnh hen hiện tại
Hen phế quản là bệnh mạn tính phổ biến trên toàn thế giới, với tỷ lệ mắc ngày càng tăng do ô nhiễm môi trường và thay đổi lối sống. Tuy chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng bệnh có thể được kiểm soát tốt nếu tuân thủ điều trị và theo dõi thường xuyên
7. Khuyến cáo của bác sĩ
Tuân thủ điều trị theo đơn, không tự ý ngưng thuốc.
Luôn mang theo thuốc cắt cơn khi cần thiết.
Tránh tiếp xúc với các yếu tố gây kích phát.
Giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng.
Tập luyện thể dục phù hợp và duy trì lối sống lành mạnh.
Khám định kỳ để kiểm soát bệnh hiệu quả.