Bệnh nhân nhập viện sau khi bị té ngã trong lúc lao động và bị cành cây đâm trực tiếp vào vùng mũi. Khi vào viện, người bệnh đau, sưng vùng mũi, chảy máu mũi, một phần cành cây vẫn còn nhô ra ngoài cửa mũi. Kết quả CT-scan sọ não chưa ghi nhận tổn thương sọ não, tuy nhiên hình ảnh cho thấy nghi ngờ dị vật là cành cây xuyên vào vùng mũi và gây tổn thương vách ngăn mũi. Trước nguy cơ tổn thương các cấu trúc quan trọng trong hốc mũi và xoang cạnh mũi, người bệnh được chỉ định phẫu thuật cấp cứu.
Trong quá trình phẫu thuật nội soi, ekip ghi nhận cành cây đã đâm xuyên qua vách ngăn mũi, đi từ hốc mũi bên trái sang bên phải, đồng thời gây tổn thương cuốn mũi giữa và vùng xoang sàng. Đây là tổn thương xuyên thấu nhiều cấu trúc trong hốc mũi, tiềm ẩn nguy cơ chảy máu, nhiễm trùng và tổn thương các cấu trúc lân cận. May mắn, tổn thương chưa lan đến vùng hốc mắt.
Dị vật cành cây xuyên qua vách ngăn mũi trên hình ảnh nội soi
Theo Ths.BSNT Ngô Thành Đạt, khó khăn lớn trong quá trình phẫu thuật là xác định chính xác hướng đi và mức độ xuyên thấu của cành cây. Do là dị vật hữu cơ, bề mặt không đồng nhất và dễ gãy, nếu lấy không đúng hướng hoặc dùng lực quá mạnh, dị vật có thể gãy, để lại mảnh trong hốc mũi hoặc làm tổn thương thêm các cấu trúc xung quanh. Ekip đã tiến hành phẫu thuật dưới hướng dẫn của nội soi mũi, giúp quan sát trực tiếp vị trí dị vật, hướng xuyên qua vách ngăn và các cấu trúc bị tổn thương, hạn chế thao tác mù. Dị vật được lấy ra một cách có kiểm soát, sau đó hốc mũi được kiểm tra lại để đánh giá tổn thương và tình trạng chảy máu. Vật liệu cầm máu tự tiêu được sử dụng nhằm kiểm soát chảy máu, đồng thời người bệnh được tiếp tục theo dõi sau phẫu thuật để phát hiện sớm các biến chứng.
Sau khi cành cây được lấy ra an toàn, tình trạng người bệnh ổn định, không ghi nhận diễn biến bất thường sau phẫu thuật. Người bệnh được theo dõi, kiểm soát chảy máu và chăm sóc sau phẫu thuật, sau đó xuất viện vào ngày hôm sau. Trường hợp này cho thấy việc phát hiện sớm, đánh giá tổn thương bằng CT-scan và lấy dị vật dưới hướng dẫn nội soi có vai trò quan trọng trong hạn chế tổn thương thứ phát, góp phần mang lại kết quả điều trị tốt cho người bênh.
Dị vật cành cây được lấy ra từ mũi bệnh nhân
Ths.BSNT Ngô Thành Đạt cho biết khi bị vật nhọn như cành cây, que hoặc vật kim loại đâm vào mũi, người bệnh tuyệt đối không nên tự ý rút, kéo, xoay hoặc bẻ dị vật, đặc biệt khi dị vật cắm sâu hoặc xuyên qua mũi, bởi có thể làm tổn thương thêm mạch máu, niêm mạc, vách ngăn và các cấu trúc sâu trong hốc mũi. Người bệnh cần giữ nguyên dị vật, hạn chế vận động vùng đầu và cổ; nếu có chảy máu, có thể dùng gạc sạch che nhẹ bên ngoài nhưng không cố nhét sâu vào hốc mũi. Không xì mũi, ngoáy mũi hoặc tự đưa dụng cụ vào mũi để lấy dị vật. Cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để được thăm khám và xử trí kịp thời, đặc biệt khi dị vật cắm sâu, chảy máu nhiều hoặc xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, nhìn đôi, giảm thị lực, chóng mặt, nôn ói hay rối loạn ý thức.
Việc xử trí đúng cách ngay từ ban đầu và can thiệp kịp thời giúp hạn chế tổn thương, phòng ngừa biến chứng và bảo đảm an toàn cho người bệnh./.