Hiện tại, theo một nghiên cứu tại Anh, năm 2019, cho thấy gần 75% số người mắc ĐTĐ típ 2 có ít nhất một bệnh lý đi kèm; trong đó 44% có ít nhất hai bệnh đồng mắc trở lên.

Nhiều nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam đều cho thấy rối loạn lipid máu là bệnh đồng mắc thường gặp nhất trên bệnh nhân đái tháo đường, dao động từ 40-80% tùy theo nghiên cứu. Rối loạn lipid máu cũng là một trong những nguyên nhân chính gây ra các biến chứng tim mạch ở người mắc ĐTĐ. Tiếp theo sau là các bệnh lý khác như bệnh thận mạn, trầm cảm, bệnh thần kinh đái tháo đường, ngưng thở khi ngủ,..

Nhìn chung, đái tháo đường là một bệnh lý mạn tính toàn thân, kéo theo những rối loạn hệ thống khác theo các cơ chế gây tổn thương thần kinh, mạch máu...và các rối loạn chuyển hóa khác. Vì vậy, ngoài việc kiểm soát đường huyết đạt mục tiêu, bệnh nhân còn phải được giáo dục về các bệnh lý đồng mắc khác và kiểm soát tốt những yếu tố đi kèm để cải thiện chất lượng cuộc sống và tiên lượng lâu dài của căn bệnh này.

Chủ động tầm soát khi có yếu tố nguy cơ

Khát nhiều, tiểu nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi, nhìn mờ, vết thương lâu lành hoặc tê bì tay chân có thể là những dấu hiệu cảnh báo đái tháo đường.

Tuy nhiên, bệnh có thể không biểu hiện triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, người từ 35 tuổi trở lên, người thừa cân, béo phì, có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch, từng mắc đái tháo đường thai kỳ hoặc ít vận động nên chủ động kiểm tra đường huyết.

Các xét nghiệm thường được sử dụng gồm:

- Đường huyết lúc đói.

- HbA1c (đường huyết trung bình trong khoảng 2–3 tháng).

- Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống.

Can thiệp ngay từ giai đoạn tiền đái tháo đường

Tiền đái tháo đường là giai đoạn quan trọng để can thiệp và giảm nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường típ 2.

Hãy bắt đầu bằng những thay đổi tích cực:

- Giảm khoảng 5–7% cân nặng nếu thừa cân, béo phì.

- Duy trì vận động thể lực ít nhất 150 phút mỗi tuần.

- Ăn uống cân đối, tăng cường rau xanh, hạn chế đồ ngọt và thực phẩm chế biến sẵn.

- Ngủ đủ giấc, không hút thuốc lá.

- Kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Đối với người đã mắc bệnh, cần tuân thủ điều trị, kiểm soát đồng thời đường huyết, huyết áp, mỡ máu và tầm soát các biến chứng ở mắt, thận, tim mạch và bàn chân.

Hiểu đúng để điều trị đúng

- Không có triệu chứng không đồng nghĩa với không mắc đái tháo đường.

- Người có cân nặng bình thường vẫn có thể mắc bệnh.

- Không tự ý ngưng thuốc khi đường huyết đã ổn định.

- Sử dụng insulin không đồng nghĩa với bệnh đã ở giai đoạn cuối. Insulin là một phương pháp điều trị hiệu quả, được chỉ định tùy theo tình trạng của từng người bệnh.

Mỗi gia đình hãy chủ động xây dựng lối sống lành mạnh, duy trì vận động, ăn uống khoa học và kiểm tra đường huyết khi có yếu tố nguy cơ.

Nhân Ngày Đái tháo đường Thế giới, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ngãi kính mong quý bệnh nhân và người dân hãy chủ động tầm soát, phát hiện sớm và kiểm soát tốt bệnh đái tháo đường.

Đái tháo đường có thể diễn tiến âm thầm, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm đối với tim mạch, thận, mắt và hệ thần kinh nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Hãy chủ động kiểm tra đường huyết định kỳ, duy trì chế độ ăn uống khoa học, tăng cường vận động và tuân thủ hướng dẫn điều trị của nhân viên y tế.

Mỗi hành động nhỏ hôm nay là một bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe ngày mai.

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ngãi mong quý bệnh nhân cùng chung tay lan tỏa những thông tin y tế hữu ích, nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng ngừa và kiểm soát bệnh đái tháo đường.