Thời điểm dùng thuốc là một yếu tố rất quan trọng, quyết định tới hiệu quả điều trị. Việc dùng thuốc sai thời điểm không những làm giảm hiệu quả mà còn ảnh hưởng đến tính dung nạp và tăng tác dụng không mong muốn của thuốc.
Sự tương tác giữa thuốc với thức ăn là một trong những lý do để chọn lựa thời điểm uống thuốc. Thức ăn và đồ uống có thể ảnh hưởng đến dược động học của thuốc do thay đổi mức độ hấp thu, phân bố, chuyển hóa và thải trừ của thuốc.
Thậm chí, trong một số trường hợp, thức ăn và đồ uống có thể làm thay đổi tác dụng dược lý và độc tính của thuốc. Ngược lại, một số thuốc khi sử dụng kéo dài sẽ ảnh hưởng đến sinh lý của bộ máy tiêu hóa, gây khó chịu và kích ứng dạ dày, ảnh hưởng đến sự hấp thu một số chất dinh dưỡng trong thức ăn.
Việc tư vấn cho người bệnh về thời điểm uống thuốc là rất cần thiết. Nhân viên y tế cần chỉ dẫn cụ thể cho người bệnh thời gian uống thuốc hợp lý, tư vấn người bệnh tránh những thức ăn, đồ uống ảnh hưởng nhiều đến tác dụng hoặc độc tính của thuốc và hướng dẫn người bệnh về cách ăn uống, bổ sung vitamin thích hợp để tránh tác dụng không mong muốn của thuốc.
Bảng dưới đây trình bày những hướng dẫn về thời điểm uống thuốc đối với một số thuốc hiện đang được sử dụng trong điều trị tại bệnh viện.
|
|
|
|
Thời gian
|
Nhóm thuốc/
|
|
|
|
|
|
|
Tên thành phẩm
|
uống thuốc
|
|
|
|
|
TT
|
Hoạt chất
|
Tác dụng
|
Lưu ý
|
|
của thuốc
|
Xa
|
Lúc
|
|
|
|
dược lý
|
|
|
|
|
|
|
|
bữa ăn
|
ăn
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Uống
|
|
ngay
|
|
|
|
|
|
|
|
|
trước bữa ăn
|
|
|
|
|
|
|
|
|
hoặc nhai cùng
|
|
|
|
|
|
|
Thuốc trị đái
|
với ít thức ăn
|
|
1
|
Acarbose
|
Acabrose Tablets 50mg
|
|
Å
|
ngay
|
trong
|
|
|
tháo đường
|
|
|
|
|
|
|
|
|
những miếng
|
|
|
|
|
|
|
|
|
thức ăn đầu
|
|
|
|
|
|
|
|
|
tiên của bữa
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ăn.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Adazol 400mg
|
|
|
|
|
Viên
|
có
|
thể
|
|
2
|
Albendazol
|
|
Å
|
Thuốc trị
|
|
nhai, nuốt hoặc
|
|
|
|
|
|
|
|
giun, sán
|
|
nghiền
|
và
|
trộn
|
|
Albendazol Stada 200mg
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
với thức ăn.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Gomzat 10mg
|
|
|
Điều trị
|
phì
|
Không
|
|
cắn,
|
|
|
|
|
|
nhai, giập nát
|
|
3
|
Alfuzocin
|
|
|
Å
|
đại tuyến tiền
|
|
|
|
hoặc
|
nghiền
|
|
|
|
|
|
|
|
Xatral XL 10mg
|
|
|
liệt
|
|
|
|
|
|
|
|
thành bột.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4
|
Allopurinol
|
Allopurinol 300mg
|
|
Å
|
Thuốc
|
điều
|
|
|
|
|
|
trị gout
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Thời gian
|
Nhóm thuốc/
|
|
|
|
|
|
|
|
Tên thành phẩm
|
uống thuốc
|
|
|
|
|
|
TT
|
Hoạt chất
|
Tác dụng
|
|
Lưu ý
|
|
của thuốc
|
Xa
|
Lúc
|
|
|
|
|
dược lý
|
|
|
|
|
|
|
|
|
bữa ăn
|
ăn
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dùng với thức
|
|
5
|
Amiodaron
|
Cordarone 200mg
|
|
Å
|
Thuốc chống
|
ăn để giảm khó
|
|
|
loạn nhịp
|
chịu
|
|
đường
|
|
|
|
|
|
|
|
|
tiêu hóa
|
|
|
|
6
|
Aspirin
|
Aspirin 81mg
|
|
Å
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7
|
Azithromycin
|
Azithromycin 500mg
|
Å
|
|
Kháng sinh
|
|
|
|
|
|
Quafa-Azi 250mg
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8
|
Bezafibrat
|
Atibeza 200mg
|
|
Å
|
Thuốc
|
hạ
|
Chế độ ăn hạn
|
|
|
lipid máu
|
chế mỡ
|
|
|
|
|
|
Tegretol 200mg
|
|
|
Thuốc
|
chống
|
|
|
|
|
|
9
|
Carbamazepin
|
|
Å
|
co giật, động
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Carbamazepin 200mg
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
kinh
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Travinat 500mg
|
|
|
|
|
Nên uống sau
|
|
10
|
Cefuroxim
|
|
|
Å
|
Kháng sinh
|
khi ăn để thuốc
|
|
Travinat 250mg
|
|
|
|
|
|
|
|
|
hấp thu tốt.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Uống
|
|
nhiều
|
|
|
|
|
|
|
|
|
nước.
|
|
|
|
|
|
Ciprofloxacin 500mg
|
|
|
|
|
Uống lúc bụng
|
|
|
|
|
|
|
|
no
|
nếu
|
|
khó
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
chịu
|
|
đường
|
|
|
|
|
|
|
|
|
tiêu hóa.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
11
|
Ciprofloxacin
|
|
Å
|
|
Kháng sinh
|
Tránh
|
|
dùng
|
|
|
|
chung với các
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sản phẩm có
|
|
|
|
Opecipro 500mg
|
|
|
|
|
chứa
|
canxi,
|
|
|
|
|
|
|
|
magiê như sữa,
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
yaourt,
|
|
hoặc
|
|
|
|
|
|
|
|
|
chất
|
có
|
|
chứa
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sắt.
|
|
|
|
|
12
|
Colchicin
|
Colchicine Galien 1mg
|
|
Å
|
Thuốc
|
điều
|
Để
|
giảm
|
kích
|
|
|
trị gout
|
|
ứng dạ dày
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Thuốc
|
giảm
|
Uống ngay sau
|
|
13
|
Diclofenac
|
Diclofenac 50mg
|
|
Å
|
đau,
|
chống
|
|
|
khi ăn
|
|
|
|
|
|
|
|
|
viêm
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Tránh sữa và
|
|
14
|
Doxycyclin
|
Doxycyclin 100mg
|
|
Å
|
Kháng sinh
|
các
|
sản
|
|
phẩm
|
|
|
|
|
|
|
|
|
từ sữa
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Nên
|
|
|
uống
|
|
|
|
|
|
|
|
|
thuốc vào lúc
|
|
15
|
Erythromycin
|
Erythromycin 500mg
|
Å
|
|
Kháng sinh
|
đói, nếu bị kích
|
|
|
ứng
|
tiêu
|
hóa
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
thì uống trong
|
|
|
|
|
|
|
|
|
khi ăn.
|
|
|
|
|
|
|
Thời gian
|
Nhóm thuốc/
|
|
|
|
|
|
Tên thành phẩm
|
uống thuốc
|
|
|
|
TT
|
Hoạt chất
|
Tác dụng
|
Lưu ý
|
|
của thuốc
|
Xa
|
Lúc
|
|
|
|
|
dược lý
|
|
|
|
|
|
|
bữa ăn
|
ăn
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Thuốc trị loét
|
|
|
|
16
|
Esomeprazole
|
Nexium Mups tab 40mg
|
Å
|
|
dạ
|
dày
|
- tá
|
|
|
|
|
|
|
|
|
tràng
|
|
|
|
|
17
|
Fenofibrat
|
Fenofibrat 300mg
|
|
Å
|
Thuốc
|
hạ
|
Chế độ ăn hạn
|
|
|
|
lipid máu
|
|
chế lipid
|
|
Fenostad 160mg
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Thuốc
|
điều
|
|
|
|
18
|
Galantamine
|
Nivalin 5mg
|
|
Å
|
trị
|
sa sút trí
|
|
|
|
|
tuệ,
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Alzheimer
|
|
|
|
|
|
Golddicron 30mg
|
|
|
Thuốc
|
điều
|
|
|
|
19
|
Gliclazide
|
Dorocron MR 30mg
|
|
Å
|
trị
|
đái
|
tháo
|
|
|
|
|
|
Diamicron MR
|
|
|
đường
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Thuốc chống
|
Dùng với thức
|
|
20
|
Haloperidol
|
Haloperidol 1,5mg
|
|
Å
|
rối loạn
|
tâm
|
ăn để giảm khó
|
|
|
thần
|
|
chịu
|
đường
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
tiêu hóa
|
|
|
|
|
Brufen Suspension
|
|
|
Thuốc giảm
|
Uống ngay sau
|
|
21
|
Ibuprofen
|
Ibrafen
|
|
Å
|
đau, chống
|
|
|
bữa ăn
|
|
|
|
|
Ibuprofen Stada
|
|
|
viêm
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Trifungi 100mg
|
|
|
Thuốc chống
|
Uống ngay sau
|
|
|
Itraconazol
|
|
|
nấm
|
|
khi ăn
|
|
|
22
|
|
|
Å
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(viên nang)
|
Sporal 100mg
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Uống
|
nguyên
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
viên với nhiều
|
|
|
|
Kali Clorid 500mg
|
|
|
|
|
|
nước,
|
trong
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
hoặc sau bữa
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ăn.
|
|
|
23
|
Kali clorid
|
|
|
Å
|
|
|
|
Không
|
nhai,
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
không
|
nghiền
|
|
|
|
Kaldyum 600 mg
|
|
|
|
|
|
viên
|
thuốc.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Nên uống ở tư
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
thế đứng hoặc
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ngồi.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Uống thuốc 30
|
|
|
|
Lansoprazol 30mg
|
|
|
Thuốc trị loét
|
phút trước bữa
|
|
|
|
|
|
|
ăn.
|
|
|
24
|
Lansoprazol
|
|
Å
|
|
dạ
|
dày
|
- tá
|
|
|
|
|
Không cắn vỡ
|
|
|
|
|
|
|
tràng
|
|
|
|
|
Lansoprazol Stada 30mg
|
|
|
|
hoặc nhai viên
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
nang.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Có thể nhai và
|
|
|
|
|
|
|
Thuốc
|
trị
|
nuốt viên thuốc
|
|
25
|
Mebendazol
|
Mebendazol 500mg
|
|
Å
|
hoặc nghiền và
|
|
|
giun, sán
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
trộn với thức
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ăn.
|
|
|
|
|
|
Thời gian
|
Nhóm thuốc/
|
|
|
|
|
|
|
Tên thành phẩm
|
uống thuốc
|
|
|
|
|
TT
|
Hoạt chất
|
Tác dụng
|
|
Lưu ý
|
|
của thuốc
|
Xa
|
Lúc
|
|
|
|
|
dược lý
|
|
|
|
|
|
|
|
bữa ăn
|
ăn
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Mobimed 15mg
|
|
|
Thuốc giảm
|
|
|
|
|
|
|
|
|
đau,
|
chống
|
Uống
|
thuốc
|
|
26
|
Meloxicam
|
|
|
Å
|
viêm
|
không
|
với nước trong
|
|
|
|
|
|
|
|
Mobic 7,5mg
|
|
|
steroid
|
|
bữa ăn
|
|
|
|
|
|
|
(NSAID)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Metformin Stada 850mg
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Panfor SR 1000mg
|
|
|
Thuốc
|
điều
|
|
|
|
|
27
|
Metformin
|
Gludipha 850mg
|
|
Å
|
trị đái
|
tháo
|
|
|
|
|
|
|
Meglucon 1000mg
|
|
|
đường
|
|
|
|
|
|
|
|
Metsav 1000mg
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Menison 4mg
|
|
|
|
|
|
|
|
|
28
|
Methyl
|
|
|
|
Hormon
|
|
|
|
|
Soli-medon 4mg
|
|
Å
|
|
|
|
|
prednisolon
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Vipredni 16mg
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
29
|
Metoclopramid
|
Kanausin 10mg
|
Å
|
|
Thuốc
|
chống
|
|
|
|
|
|
nôn
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dùng với thức
|
|
30
|
Morphine
|
Morphin 30mg
|
|
Å
|
|
|
ăn
|
để
|
giảm
|
|
|
|
|
kích ứng dạ
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dày
|
|
|
|
|
|
Domitral SR 2,5mg
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Nitroglycerin
|
|
|
|
Thuốc
|
chống
|
Nuốt trọn viên,
|
|
|
Nitralmyl 2,6mg
|
|
|
|
31
|
(Glyceryl
|
Å
|
|
không
|
nhai
|
|
|
đau thắt ngực
|
|
|
|
|
|
|
trinitrat)
|
|
|
|
hoặc ngậm
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Nitromint SR 2,6mg
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dùng cùng với
|
|
|
Perindopril +
|
|
|
|
Điều trị tăng
|
thức ăn: uống
|
|
32
|
Coveram 5mg/5mg
|
|
Å
|
vào
|
buổi
|
sáng
|
|
Amlodipin
|
|
|
huyết áp
|
ngay trước bữa
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ăn.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
33
|
Phenoxy
|
Penicilin V Kali
|
Å
|
|
Kháng sinh
|
|
|
|
|
methylpenicillin
|
1.000.000UI
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
37
|
Prednisolon
|
Hydrocolacyl 5mg
|
|
Å
|
Hormon
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
38
|
Roxithromycin
|
Ruxict 150mg
|
Å
|
|
Kháng sinh
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Thời gian
|
Nhóm thuốc/
|
|
|
|
|
|
|
|
Tên thành phẩm
|
uống thuốc
|
|
|
|
|
|
TT
|
Hoạt chất
|
Tác dụng
|
|
Lưu ý
|
|
|
của thuốc
|
Xa
|
Lúc
|
|
|
|
|
|
dược lý
|
|
|
|
|
|
|
|
|
bữa ăn
|
ăn
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Uống ngay sau
|
|
|
|
|
|
|
|
|
các bữa ăn.
|
|
39
|
Simethicon
|
Espumisan Cap 40mg
|
|
Å
|
Điều trị đầy
|
Nhai kỹ hoặc
|
|
|
hơi, khó tiêu
|
ngậm,
|
không
|
|
|
|
|
|
|
|
|
nuốt
|
|
nguyên
|
|
|
|
|
|
|
|
|
viên
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- Điều trị táo
|
|
|
|
|
|
|
|
|
bón: uống lúc
|
|
|
|
|
|
|
|
|
bụng
|
đói
|
vào
|
|
|
|
|
|
|
|
|
buổi sáng.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- Điều trị triệu
|
|
40
|
Sorbitol
|
Sorbitol 5g
|
|
|
Thuốc
|
tẩy,
|
chứng
|
|
khó
|
|
|
|
nhuận tràng
|
tiêu:
|
|
uống
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
trước bữa ăn
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10 phút hoặc
|
|
|
|
|
|
|
|
|
khi có cảm
|
|
|
|
|
|
|
|
|
giác khó chịu ở
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dạ dày.
|
|
|
|
|
Verospiron 25mg
|
|
|
|
|
Cần
|
tránh
|
các
|
|
|
|
|
|
|
|
loại thức ăn
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
41
|
Spironolacton
|
|
|
Å
|
Thuốc
|
lợi
|
giàu
|
kali
|
như:
|
|
Domever 25mg
|
|
|
|
tiểu
|
|
chuối, cam, rau
|
|
|
|
Verospiron 50mg
|
|
|
|
|
lá màu xanh
|
|
|
|
|
|
|
|
đậm
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Thuốc trị loét
|
|
|
|
|
|
42
|
Sucralfat
|
Sucralfate 1g
|
Å
|
|
dạ dày - tá
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
tràng
|
|
|
|
|
|
|
|
Sulfamethoxazol
|
|
|
|
|
|
Dùng với thức
|
|
43
|
Vamidol 400mg + 80mg
|
Å
|
|
Kháng sinh
|
ăn
|
nếu
|
khó
|
|
+ Trimethoprim
|
|
|
|
|
|
|
|
|
chịu ở dạ dày
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Thuốc giảm
|
|
|
|
|
|
44
|
Tenoxicam
|
Tenoxicam 20mg
|
|
Å
|
đau,
|
chống
|
Uống
|
lúc
|
no
|
|
|
viêm
|
|
với nhiều nước
|
|
|
|
|
|
|
(NSAID)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Tốt nhất dùng
|
|
|
|
|
|
|
|
|
với thức ăn.
|
|
|
|
Trihexyphenidyl 2mg
|
|
|
|
|
Dùng
|
trước
|
|
|
|
|
|
|
|
|
bữa ăn nếu có
|
|
|
|
|
|
|
|
|
khô
|
|
miệng,
|
|
45
|
Trihexyphenidyl
|
|
|
Å
|
Điều
|
trị
|
dùng sau bữa
|
|
|
|
|
(Hydroclorid)
|
|
|
Parkinson
|
ăn nếu có buồn
|
|
|
|
|
|
|
|
|
nôn/chảy nước
|
|
|
|
Danapha - Trihex 2mg
|
|
|
|
|
dãi. Dùng cùng
|
|
|
|
|
|
|
|
thời điểm mỗi
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ngày.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Thời gian
|
Nhóm thuốc/
|
|
|
|
|
|
Tên thành phẩm
|
uống thuốc
|
|
|
|
TT
|
Hoạt chất
|
Tác dụng
|
Lưu ý
|
|
của thuốc
|
Xa
|
Lúc
|
|
|
|
dược lý
|
|
|
|
|
|
|
bữa ăn
|
ăn
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Depakine 200mg
|
|
|
Thuốc
|
chống
|
Nên nuốt viên
|
|
|
|
|
|
thuốc,
|
không
|
|
46
|
Valproat natri
|
|
|
Å
|
co giật,
|
động
|
|
Dalekine 200mg
|
|
được nhai
|
|
|
|
|
|
kinh
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
47
|
Vitamin A
|
Agirenyl 5000UI
|
|
Å
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dùng
|
cùng
|
|
48
|
Vitamin B1
|
Vitamin B1 250mg
|
|
Å
|
|
|
thức ăn để tăng
|
|
|
|
|
|
|
|
|
hấp thu
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Không
|
nên
|
|
|
|
Kingdomin-vita C
|
|
|
|
|
dùng lúc đói và
|
|
49
|
Vitamin C
|
|
Å
|
|
|
buổi tối.
|
|
|
1000mg
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Uống
|
với
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
nhiều nước.
|
Tài liệu tham khảo
1. Bộ Y tế (2015), Dược thư quốc gia, Nhà xuất bản Y học.
2. Bộ Y tế (2006), Dược lâm sàng, Nhà xuất bản Y học.
3. Trần Thị Thu Hằng (2011), Dược lực học, Nhà xuất bản Phương Đông.